Co ciekawe wciąż wiemy niewiele o tym jak zmieniają się owe wydatki, a tym samym potrzeby na przestrzeni wieku. Większość danych naukowych sprowadza się jedynie do podstawowej przemiany materii, będącej tempem spoczynkowym. Stanowi ona szacunkowo jedynie 50-70% całkowitego wydatku, a tym samym zapotrzebowania [1]. Czasem spotkać można dane, w których szacuje się całkowitą przemianę materii na bazie wartości spoczynkowej, rozszerzonej o aktywność fizyczną.
Skład ciała zmienia się wraz z wiekiem, co znacząco wpływa również na zmiany w obrębie tempa metabolizmu. Zasadniczo w okresie dojrzewania, wraz z dorastaniem zapotrzebowanie energetyczne rośnie [3].
Jak się okazuje, głównym motorem napędowym mającym wpływ na zwiększenie wydatków podstawowych i całkowitych w okresie od dzieciństwa po dojrzewanie, przypisuje się zwiększonej masie beztłuszczowej, a co ciekawe rola efektów endokrynnych (hormonalnych) jest mocno niepewna [4]!
Popularnie mówi się, że tempo metabolizmu wchodząc w okres wieku średniego i starszego spada. Owszem może być zauważalna taka tendencja, a jak wskazano od szóstej dekady życia jest to mocno skorelowane ze spadkiem beztłuszczowej masy ciała [5], jak również ograniczeniem poziomu aktywności fizycznej.
Ciekawe wnioski przedstawia jednak dość świeżo przeprowadzone badanie, które dzięki dostępności nowoczesnych metod może rzucać jasne światło na realne zmiany w tempie metabolizmu, zależnie od wieku [6]. Warto wyszczególnić najważniejsze obserwacje:
Warto zerknąć na grafiki by zobrazować wyżej wymienione informacje
Reasumując, można stwierdzić że wbrew obiegowym opiniom metabolizm wcale „sam z siebie” nie zwalnia! Jest to wypadkowa innych czynników, jak strata masy beztłuszczowej i ograniczona ilość ruchu. W dużym stopniu jesteśmy temu w stanie zapobiec lub co najmniej ograniczyć niekorzystne efekty!
Mitem jest wiec stwierdzenie „wraz z wiekiem metabolizm zwalnia”. To ty decydujesz czy znacząco zwolni czy nie. Masz na to wpływ.
Jeśli słyszysz określenie „mój metabolizm zwolnił wraz z wiekiem”, interpretuj to następująco: „Moje decyzje podejmowane przez całe życie spowodowały, że wraz z wiekiem mój metabolizm musiał zwolnić – to moja decyzja”.
Mam nadzieję że zgodzisz, się że w obliczu tych danych, które to niosą ze sobą badania, śmiało możemy tak powiedzieć!
Pora na kilka uwag, jakie należy wyciągnąć, zapamiętać i kierować się nimi.
Natomiast jako główny wniosek i myśl którą uważam warto się kierować jest jedna, nadrzędna!
Hipertrofia to klucz do zachowania wysokiego poziomu przemiany materii nawet po 60tym roku życia! Po prostu buduj mięsnie, by trzymać swój metabolizm w ryzach przez długie lata!
O zasadach jakimi należy kierować się w przypadku chęci uzyskania odpowiednego poziomu hipertrofii u osób starszych będzie osobny wpis. Tu sytuacja jest nieco bardziej złożona i wymaga odniesienia się do wielu parametrów i ich właściwej interpretacji.
Spodziewaj się w niedalekiej przyszłości.