Czy wiesz, że zwrócenie uwagi na oddech podczas ćwiczeń może mieć spore znacznie dla funkcjonowania organizmu?

Czym jest oddychanie?

Słowo oddychanie wywodzi się z łacińskiego respirare złożonego z przedrostka re – wskazującego na powtórzenie i czasownika spirare oznaczającego dmuchać. Jest to proces życiowy związany z uzyskiwaniem przez organizmy energii użytecznej biologicznie:

1. Oddychanie zewnętrzne: umożliwiające tkankową penetrację tlenu i usuwanie dwutlenku węgla. Polega na pobieraniu powietrza do płuc, wymianie gazowej zachodzącej w pęcherzykach płucnych, transporcie tlenu i CO2 przez krew i dyfuzji pomiędzy krwią a komórkami organizmu,
2. Oddychanie komórkowe: jest wielostopniowym biochemicznym procesem utleniania związków organicznych związanym z wytwarzaniem energii użytecznej metabolicznie. Oddychanie przebiega w każdej żywej komórce w sposób stały. Zachodzi ono nawet wtedy, gdy inne procesy metaboliczne zostaną zahamowane. [1]

Tyle mówią definicje naukowe. Przełóżmy to na trochę prostszy schemat 🙂

Nasze płuca podczas wdechu pozwalają organizmowi pobierać tlen z powietrza, a przy wydechu wydalamy z organizmu dwutlenek węgla. To nasz mózg kontroluje proces oddychania na podstawie zapotrzebowania organizmu na tlen.

Zatem, co się właściwie dzieje, kiedy wykonujesz głęboki wdech i wydech?

• Wdech: Powietrze przepływa przez tchawicę i oskrzela do płuc. Oskrzela rozgałęziają się na tysiące oskrzelików, które kończą się skupiskami malutkich pęcherzyków płucnych. Każdy z pęcherzyków jest pokryty siatką naczyń krwionośnych zwanych naczyniami włosowatymi, które łączą się z siecią tętnic i żył, które przenoszą krew przez twoje ciało.
• Wydech: Przy wydechu dwutlenek węgla przemieszcza się z naczyń włosowatych do pęcherzyków płucnych, przechodząc przez tętnicę płucną. Następnie wydychamy powietrze poprzez przesunięcie przepony w górę do klatki piersiowej. Mięśnie klatki piersiowej i żeber rozluźniają się, co powoduje kurczenie się klatki piersiowej, a to zmusza dwutlenek węgla do opuszczenia płuc przez nos. [2]

Znaczenie prawidłowego oddechu:

• Dostarczanie tlenu do organizmu,
• Wydalanie dwutlenku węgla,
• Równowaga systemu nerwowego (zmniejsza m.in. stres),
• Synchronizuje pracę obydwu półkul mózgu,
• Wzmacnia układ odpornościowy.

Rodzaje oddychania

• Oddychanie piersiowe:
  Oddychanie głównie klatką piersiową będzie powodowało mniejszy pobór tlenu do płuc. Prowadzi do wielu zaburzeń naszego organizmu.
• Oddychanie brzuszno – przeponowe:
  Polega na głębokim oddychaniu przez nos, w pełni wypełniającym płuca, gdy dolna część brzucha unosi się. Podczas prawidłowego wdechu przepona powinna się obniżać pionowo w dół, co powoduje rozprężenie jamy brzusznej. Prawidłowy oddech torem brzusznym rozpoczyna się w miednicy na wysokości pęcherza i stopniowo przenosi się do góry, wypełniając całą jamę brzuszną.

Większość ludzi oddycha płytko i nie koncentruje się na głębokim i płynnym oddechu. Jesteśmy przystosowani do brania płytkich oddechów w momencie kiedy znajdujemy się w stresującej sytuacji, doświadczamy intensywnych emocji lub gdy jesteśmy zdenerwowani. W takich sytuacjach często wstrzymujemy oddech. Częste przebywanie w takim stanie, może doprowadzić nas do wyrobienia nawyku płytkiego oddychania.

Badania wykazały, że swobodny i głęboki oddech poprawia zmienność rytmu serca i stymulacji nerwu błędnego. Pomaga to zmniejszyć reakcję układu nerwowego na wymienione czynniki stresogenne. [3]